Τι εννοώ:

• το design π.χ. του Panera είναι πολύ εντυπωσιακό. Animation, αναπάντεχα εφέ, έντονα χρώματα κ.λπ. Αυτό είναι ένα design που δεν μπορείς να το αγνοήσεις, έρχεται και σε χτυπάει στο κεφάλι.
• Από την άλλη μεριά το Basecamp έχει ένα design που δε θα σου τραβήξει την προσοχή ποτέ, αυθόρμητα θα το πεις “απλό”, αλλά πάντα θα υποπτεύεσαι, έστω κι αν δεν μπορείς να το αποδείξεις εύκολα, ότι έχει γίνει δουλειά υψηλότατου επιπέδου, η οποία δουλειά μόνο απλή δεν είναι.

Η αλήθεια είναι ότι έχω ζηλέψει πολλές φορές designs σαν το Panera και πολλές φορές έχω αναρωτηθεί γιατί δεν έχω προσπαθήσει να το περάσω στις δικές μου δουλειές. Συνειδητοποίησα λοιπόν κάποια στιγμή ότι αυτή η προσέγγιση, η πιο εντυπωσιακή, από ένα σημείο και μετά με ενοχλεί. Προσπαθώντας να εξηγήσω γιατί με ενοχλεί, και σε συνδυασμό με το διάβασμα που έκανα σε θέματα εκλαϊκευμένης νευροεπιστήμης, κάποια στιγμή αντιλήφθηκα ότι ο λόγος είναι υπαρκτός, έχει όνομα και λέγεται Cognitive Overheard:

How many logical connections or jumps your brain has to make in order to understand or contextualize the thing you are looking at.

Με άλλα λόγια δηλαδή, τα πιο εντυπωσιακά designs απαιτούν από τον εγκέφαλό μας να δουλέψει, να κουραστεί μέχρι να αντιληφθεί τι ακριβώς συμβαίνει κι αυτό δεν είναι καλό. Σε μια καθημερινότητα που τα ερεθίσματα στο Διαδίκτυο έρχονται χαοτικά και με ρυθμό που ούτως ή άλλως είναι καταιγιστικός, το να “κουράσεις” κι άλλο τον εγκέφαλο του επισκέπτη δεν οφελεί εντέλει την ιστοσελίδα. Πιστεύω ότι όταν ξεπεραστεί ο αρχικός ενθουσιασμός και η έκπληξη από αυτό που βλέπεις, τότε πολύ απότομα ο εγκέφαλος πέφτει σε μια κατάσταση αδράνειας κι αποφεύγει την οποιαδήποτε “εμπλοκή” με το site, το engagement χάνεται. Από το σημείο αυτό και μετά παύεις να ενδιαφέρεσαι για το τι λέει το site, δε θες να ανακαλύψεις περισσότερα κι απλώς το κλείνεις.

Κάπου εδώ τα πράγματα αρχίζουν να γίνονται ακόμα πιο πολύπλοκα, αφού, ως designer πάντα θέλεις η δουλειά σου να έχει τη δική σου “υπογραφή”. Στο παράδειγμα του Basecamp που ανέφερα πιο πάνω, αυθόρμητα σκέπτεσαι ότι το design δεν έχει καμία προσωπική σφραγίδα, δε λες ότι πρόκειται για δημιουργία κάποιου συγκεκριμένου designer. Αν και στο Basecamp νομίζω ότι αυτό έγινε από πρόθεση —ήθελαν δηλαδή οι 37 Signals να βγάλουν μια “ουδέτερη” ταυτότητα— ο καλός designer μπορεί και βγάζει το χαρακτήρα του πάνω στην όποια δουλειά.

Παραδείγματα:

• Ο Dieter Ramms έχει σχεδιάσει μια σειρά από προϊόντα που είναι υποδειγματικά σε επίπεδο design κι αισθητικά έχουν την υπογραφή του.
• Στο web οι Teehan+Lax, οι Cuban Council το κατεφέρνουν με τρόπο εντυπωσιακό και σε κάνουν να αναρωτιέσαι αν τελικά κάνετε την ίδια δουλειά.
• Σε επίπεδο freelancers ο Jesse Bernett-Chamberlain νομίζω είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα κι έχει δοκιμαστεί σε projects εντελώς διαφορετικά μεταξύ τους (πράγμα που το κάνει ακόμα πιο δύσκολο).

Αυτή λοιπόν η καταπληκτική ισορροπία ανάμεσα στην προσωπική αισθητική και στη λειτουργικότητα είναι η κορυφή που καλείται να φτάσει ο όποιος designer. Προφανώς και δεν είναι απλό:

• Χρειάζεται να έχεις πολύ χρόνο για κάθε project ώστε να το δουλέψεις σωστά σε κάθε του λεπτομέρεια, πράγμα το οποίο απαιτεί και το ανάλογο budget κι αυτό ως γνωστόν είναι σπάνιο.
• Χρειάζεται ακόμα να έχεις συνηδειτοποιήσει ακριβώς το επίπεδο της δουλειάς σου και να γνωρίζεις που θες να πας, τι να εξελίξεις, τι να πετάξεις, τι να προσθέσεις.
• Και βέβαια, χρειάζεται να είσαι πολύ καλός designer και art director μαζί. (Ποια είναι η διαφορά τους; Με δυο λόγια ο designer μπορεί να εφαρμόσει τις σωστές αρχές π.χ. τυπογραφία, χρωματική ισορροπία, αντίθεση, ρυθμός κλπ, ενώ ο art director δίνει ταύτοτητα, ύφος βγάζοντας την κατάλληλη αισθητική ανά project.)

Νομίζω ότι πρόκειται για ένα πολύ μοναχικό και δύσβατο δρόμο, αλλά δεν υπάρχει κι άλλος. Το κακό της υπόθεσης είναι ότι έχεις άπειρες αφορμές να χάσεις το στόχο με το να αναλώνεσαι σε άλλα πράγματα. Το καλό είναι ότι έχεις μια ολόκληρη ζωή να το παλέψεις και να καταφέρεις κάτι στο τέλος. Κι όπως είναι παγκοσμίως γνωστό ο χρόνος είναι κάτι σχετικό. Ειδικά αν τον ξεχάσεις για λίγο.

Τι είναι το porcupine letter; Είναι ένα newsletter με σύντομες σκέψεις, ωραία links, προτάσεις για βιβλία, μουσική κι άλλα που θα προκύψουν στην πορεία σε ένα ωραίο, εύπεπτο πακέτο. Κι όλα αυτά με ένα super link που δουλεύει για όσους θέλουν να μη το λαμβάνουν στο μέλλον. Πολύ καλό για να είναι αληθινό, έτσι;

Πέρα από την πλάκα όμως, μπορείτε να ρίξετε μια ματιά στο πρώτο newsletter και φυσικά να εγγραφείτε για τα επόμενα.

…μία από τις δουλειές του designer είναι να είναι ευαίσθητος στο να καταλάβει τι συμβαίνει στις στιγμές μεταξύ του να βλέπεις κάτι και στο πως αληθινά το αντιλαμβάνεσαι. Μπορεί όλοι να βλέπουμε το ίδιο αντικείμενο, αλλά να το αντιλαμβανόμαστε διαφορετικά. Να σημαίνει διαφορετικά πράγματα για τον καθένα μας. Μέρος, λοιπόν, της δουλειάς του designer είναι να καταλάβει τι συμβαίνει μεταξύ της αίσθησης και της της ερμηνείας της.
Πιστεύω ότι η προσπάθεια για απλότητα δεν έχει να κάνει με το στυλ. Είναι μια επιλογή και μια φιλοσοφία. Πιστεύω ότι έχει να κάνει με την αυθεντικότητα και με την τιμιότητα. Όχι με το να παίρνεις ένα σκουπίδι και να ντύνεις το εξωτερικό του με έναν άσχετο κι ασύνδετο τρόπο.

Ακριβώς επειδή ο Ive φτάνει στην απόλυτη ουσία του design αυτά που λέει ούτε εύκολα αντιληπτά είναι ούτε εύκολα εφαρμόσιμα. Χρειάζεται να περάσεις ένα βουνό από ειλικρινείς (και συχνά αποτυχημένες) προσπάθειες ώστε να φτάσεις σε αυτό το σημείο που περιγράφει.

Από την άλλη μεριά, κανένας designer σήμερα δεν έχει πιο δύσκολη δουλειά από τον Ive. Οπότε, έχουμε όλοι την ευκαιρία να δοκιμάσουμε. Να πετύχουμε μικρές νίκες και κυρίως να αποδεχτούμε τις ήττες μας μαθαίνοντας και στις δύο περιπτώσεις. Απλώς χρειάζεται ειλικρίνια και συνεχή προσπάθεια, πράγματα που δεν μπορούμε να τα αντέξουμε όλοι.

I use a trick with co-workers when we’re trying to decide where to eat for lunch and no one has any ideas. I recommend McDonald’s.

An interesting thing happens. Everyone unanimously agrees that we can’t possibly go to McDonald’s, and better lunch suggestions emerge. Magic!

It’s as if we’ve broken the ice with the worst possible idea, and now that the discussion has started, people suddenly get very creative. I call it the McDonald’s Theory: people are inspired to come up with good ideas to ward off bad ones.

Με άλλα λόγια, ξεκινάς με την παραδοχή ότι είσαι ο λιγότερο έξυπνος, οπότε δικαιούσαι να λες και καμιά βλακεία που και που. Όλα για την ομάδα...

Διαβάστε τη συνέχεια του καταπληκτικού Mc Donald's Theory.

Δε γίνεται να ξεχάσω το πέρασμα με αγωνία από γύρο σε γύρο, τη στρατηγική, τη μουσική και τη μεσαιωνική ατμόσφαιρα του παιχνιδιού. Ακόμα θυμάμαι που προσπαθούσαμε με τον Αντώνη, ο καθένας από το δικό του σπίτι, να παίξουμε στο multiplayer mode μέσω ενός τρισάθλιου modem. Μερικές φορές τα είχαμε καταφέρει, πράγμα εξωφρενικό για την εποχή. Δεν ξέρω αν το έκανε κάποιος άλλος στον κόσμο αυτό το πράγμα.

Σήμερα, φυσικά και δεν μπορώ να παίξω. Το παιχνίδι ήταν φτιαγμένο για Windows 98 ή το πολύ πολύ για Windows 2000. Ναι, τα μοντέρνα παιχνίδια είναι πολύ καλύτερα και πολύ πιο έξυπνα από αυτό. Αλλά δε με νοιάζει καθόλου. Και τι δε θα έδινα για μερικούς γύρους στο Lords…

If you stick to your chosen field long enough, it gets harder to fail with each passing year. More people will be aware of your existence than when you first started. You’ll have a bigger toolbox of strategies. You’ll have more clients and customers. Your skills will increase. You’ll have more chances for fortunate opportunities to land on your plate. And you’ll be competing against people with increasingly less experience than you have, relatively speaking.

Ναι, παίρνει χρόνο και θέλει επιμονή. Η στρατηγική είναι να μην είσαι τσιγκούνης, να μοιράζεσαι πράγματα:

My favorite moat-building strategy is to create and give away lots of value for free. I’ve been doing that for years by writing and publishing free articles, and I do a lot of speaking for free as well. If you add up all the time I’ve spend creating and giving away content for free, you might find it ludicrous — it would add up to many years of my life. And I was already using this approach for many years before I started blogging. The key is not to be stingy with your freebies. Give away your best ideas for free. Then challenge yourself to top them.

Εξαιρετικό άρθρο.

Πρόκειται για ένα extension του Google Chrome που μπορεί πάρα πολύ γρήγορα να εμφανίσει τα προκαθορισμένα media queries μιας ιστοσελίδας.
Επιπλέον, με ένα κλικ εμφανίζει το σχετικό κώδικα, πράγμα πολύ βολικό, και μας δίνει τη δυνατότητα να πάρουμε screenshot της συγκεκριμένης ανάλυσης. Τέλος, επιτρέπει το διαμοιρασμό του screenshot στο Behance.

Ό,τι πρέπει για CSS nerds.

Γιατί όμως είναι λάθος; Γιατί κάνει τα κείμενα να διαβάζονται δυσκολότερα.

Παράδειγμα:

Στα κείμενα με πλήρη στοίχιση δημιουργούνται αυτά τα μεγάλα κενά μεταξύ των λέξεων που κάνουν την ανάγνωση πολύ πολύ πιο δύσκολη. Αυτά τα κενά στην τυπογραφία ονομάζονται “rivers” γιατί δημιουργούν μια νοητή κοίτη ποταμού. Τα rivers είναι λιγότερο έντονα όσο πιο μικρό είναι το μέγεθος της γραμματοσειράς, όσο μεγαλύτερο είναι το μήκος μιας γραμμής κι όταν η γραμματοσειρά είναι monospaced, όταν δηλαδή το πλάτος του κάθε γράμματος είναι ίδιο.

Πού οφείλεται όλο αυτό; Στο ότι κανονικά οι λέξεις όταν φτάνουν στο τέλος μιας γραμμής κειμένου θα έπρεπε να μπορούν να συλλαβιστούν, δηλαδή να κοπούν με μία παύλα και ό,τι περισσεύει από κάθε λέξη να συνεχίζεται από κάτω. Αυτό όμως είναι κάτι που δεν μπορεί να γίνει από την παρούσα τεχνολογία που διέπει τις ιστοσελίδες. Μάλιστα θα έπρεπε αυτή η τεχνολογία να λαμβάνει υπόψη της την κάθε γλώσσα και τις ιδιαίτερότητές της.

Στο λατινικό αλφάβητο έχουν γίνει κάποια βήματα προόδου με τον κανόνα του hyphenation:

{

 -webkit-hyphens: auto;

 -moz-hyphens: auto;

 hyphens: auto;

}

Ο κανόνας αυτός βελτιώνει τα πράγματα στα κείμενά μας στα αγγλικά, αλλά δε λύνει το πρόβλημα της πλήρους στοίχισης οριστικά, καθώς θα έπρεπε και ν’ αλλάζει ελαφρά και την εκάστοτε μεταξύ των λέξεων απόσταση ώστε ν’ αποφευχθούν τα rivers. Πράγμα το οποίο δεν μπορεί να γίνει.

(Επιπλέον, το hyphenation φέρνει και κάποια άλλα προβληματάκια δημιουργώντας widows και orphans, αλλά αυτά είναι θέματα που θα λυθούν.)

Τι γίνεται όταν οι πελάτες ζητάνε πλήρη στοίχιση;

Οι πελάτες μας κατά κύριο λόγο ζητάνε πλήρη στοίχιση γιατί δεν μπαίνουν στον κόπο να διαβάσουν προεσκτικά τα κείμενα. Όσο από πιο μακριά βλέπεις ένα κείμενο με πλήρη στοίχιση, τόσο πιο ελκυστικό σου φαίνεται. Όσο το πλησιάζεις τόσο αυξάνεται η δυσκολία ανάγνωσης.

Η λύση πάντως δεν είναι να μικρύνουμε το μέγεθος της γραμματοσειράς, ν' αυξήσουμε το μήκος της γραμμής του κειμένου και να χρησιμοποιοήσουμε monospaced font. Όχι.

Το πρώτο πράγμα που προσωπικά κάνω είναι να φέρω την οθόνη πιο κοντά και να τους ζητήσω να διαβάσουν με προσοχή.

Όπως και σε πολλά άλλα θέματα που αφορούν το web design, οι όποιοι πελάτες πρέπει να εκπαιδευτούν από εμάς. Άρα δεν είναι δικό τους λάθος το ότι δεν αναγνωρίζουν το πρόβλημα, αλλά δικό μας που δεν τους ενημερώνουμε σωστά.

Αν παρ’ όλα αυτά επιμένουν, εμείς έχουμε (για να το ελαφρύνω και λίγο) μια αποστολή στον κόσμο αυτό: να μην έχουμε κείμενα πλήρους στοίχισης στις ιστοσελίδες μας. Να σεβόμαστε τις αρχές τυπογραφίας: αυτή είναι εξάλλου η βάση του καλού web design.

Οπότε, όσο επιμένουν αυτοί επιμένω κι εγώ. Στο τέλος περνάει το δικό μου. Και κάπως έτσι προχωράω στο επόμενο πρόβλημα. Δεν είναι ιδανικό, αλλά δουλεύει…

Τώρα αυτό το post μπορεί να το διαβάζουν φίλοι, συνεργάτες, πελάτες, συγγενείς κλπ. αλλά δε με νοιάζει. Δεν υποχρεώνω και κανέναν εξάλλου να γράφει ελληνικά με ελληνικούς χαρακτήρες. Ακούγεται τρομερά παράδοξο αυτό ε; “Ελληνικά με ελληνικούς χαρακτήρες.” Όπως και να’χει, τα greeklish (ειδικά σε δημόσιους χώρους όπως π.χ. στο Facebook) για μένα είναι συνώνυμο εκείνης της αποχαύνωσης που σου κάνει τον εγκέφαλο κιμά και σιγά σιγά σταματάς να σκέφτεσαι. Είναι, επίσης, αγένεια να ταλαιπωρείς τον άλλο να μάθει να διαβάζει με λάθος τρόπο για να σε καταλάβει. Υπερβολές ε;

(Ακολουθεί τυχαίο παράδειγμα)

Αν σε λένε Μιχάλη και γράφεις τ’ ονομά σου “Mixalis” ή ακόμα χειρότερα “Mixalhs”, τότε την την πρώτη φορά διαβάζεται “Μιξάλης” και τη δεύτερη κάπως σαν “Μιξάλς”.

Αυτό τώρα δεν είναι ανωμαλία;

Όπως δεν είναι ανωμαλία και ηλιθιότητα μαζί να επικοινωνείς με ανθρώπους στο εξωτερικό ως “Mixalhs”; Και γιατί δεν το κάνεις ρε μεγάλε “M1x4lhs” να έχεις έτοιμο και το password;

Προφανώς δεν πρόκειται να σταματήσω εγώ το τσουνάμι των greeklish, οπότε δεν τρέχει και τίποτα. Μπορώ να συνεχίσω να λέω τις βλακείες μου.

Η αλήθεια είναι ότι όλο αυτό ξεκίνησε από το συνάφι μας, από ανθρώπους που έγραφαν κώδικα και ταυτόχρονα μιλούσαν σε chats, οπότε η εναλλαγή της γλώσσας όταν γίνεται με ρυθμούς καταιγιστικούς δεν είναι εύκολο πράγμα. Ειδικά αν η κουβέντα γίνεται από 3–4 ανθρώπους την ίδια στιγμή. Βέβαια, το να δουλεύεις και να μιλάς σε chat ταυτόχρονα επίσης δε νομίζω ότι είναι ιδιαίτερα έξυπνο, αλλά ΟΚ.

Όπως και να’χει, θες η μη προσαρμοστικότητά μου, θες η βεβαρυμένη ηλικία, πες το όπως θες, δεν μπόρεσα τα να συνηθίσω ποτέ. Δε λέω τώρα για τις κομμένες λέξεις του τύπου “t l re tr” που σημαίνει “τι λε ρε τώρα”.

Νομίζω ότι δε χρειάζεται να έχει κάποιος λατρεία για τη γλώσσα για να αποφεύγει τα greeklish. Αρκεί να έχει λίγη κοινή λογική να αντιληφθεί πόσο όλο αυτό φτωχαίνει τη σκέψη και τα εκφραστικά μας μέσα. Εξού και το “ηλίθιος” της πρώτης παραγράφου. Δεν μπορώ να το αποδείξω με πιο πειστικό τρόπο και μάλλον δεν έχω όρεξη να το κάνω κιόλας.

Απλώς φακ γκρίκλις.